Politika, 18. IV 2005.

Istorija na zvučnim dokumentima

O istorijskim događajima uoči aprilskog rata 1941. godine ima poprilično pisane građe, ima foto i filmskih svedočanstava, ali, koliko se zna, nema zvučnih dokumenata, budući da Radio-Beograd nije raspolagao uređajima za snimanje zvuka. Dragoslav Simić već nekoliko godina istrajno traga za zvučnom dokumentacijom iz tog perioda i njegov trud nije ostao bez rezultata, koje je predstavio u emisiji serije Govori da bih te video. Uspeo je da dobavi nekoliko snimaka kaoje je načinio Zoran Manojlović, sin kompozitora i muzikologa Koste Manojlovića, a iz zvučnoga arhiva Nemačkog radija i snimke govora Dragiše Cvetkovića, predednika jugoslovenske Kraljevske vlade, pored ostalih i njegovog obraćanja nakon potpisivanja Trojnog pakta, u Berlinu, 25. marta, kada je rekao i ovo: „Glavni i gotovo jedini cilj spoljne politike Jugoslavije bio je i ostaje: sačuvati jugoslovenskom narodu mir i pojačati mu njegovu sigurnost. U duhu ove politike naši napori su prvenstveno bili upravljeni na konsolidaciji miroljubivih i prijateljskih odnosa sa susedima kako bi se obezbedili mir na granicama, sloboda, nezavisnost i državna celina.“ Dva dana potom, kao što je poznato, Trojni pakt je raskinut, Cvetkovićeva Vlada je pala i vlast je preuzeo mladi kralj Petar II, čiju je proklamaciju na beogradskom Radiju pročitao kapetan Jakov Jovović. Snimak toga proglasa takođe se mogao čuti, kao i vesti kako ih čita spiker Radio-Beograda 1940. godine.

Zvučne zapise, koji su odista prave retkosti za koje se dosad nije znalo i da postoje, Dragoslav Simić predstavio je naporedo sa odabranim odlomcima dnevničkih zapisa Milana Jovanovića Stoimirovića, novinara i visokog funkcionera Kraljevske vlade, a za vreme okupacije glavnog urednika lista „Obnova“ i direktora Državnog arhiva, zbog čega je posle rata odležao sedam godina robije.